Stel je voor: je zonnepanelen produceren 's middags meer stroom dan je gebruikt, en in plaats van dat tegen een paar centen per kWh terug te leveren aan je energieleverancier, verkoop je het aan je buurman voor een eerlijke prijs. Klinkt logisch, toch?
▶Inhoudsopgave
Toch is dit in Nederland nog niet vanzelfsprekend. Maar met het einde van de salderingsregeling in zicht, wordt peer-to-peer energiehandel ineens een onderwerp dat iedereen met zonnepanelen moet kennen.
Waarom dit nu relevant wordt
Vanaf 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling. Die regeling zorgde ervoor dat je teruggeleverde stroom min of meer 1 op 1 kon verrekenen met je verbruik — dus tegen het volle tarief. Daarna word je overproductie vergoed tegen het teruglevertarief, en dat is gemiddeld maar 4 tot 9 eurocent per kWh.
Terwijl je stroom er weer bij moet kopen voor ongeveer 23 cent.
Dat verschil voelt als een klap. Wat me opvalt is dat veel mensen met zonnepanelen zich hier nog niet bewust van zijn.
Ze hebben hun panelen laten leggen, het salderingsvoordeel genotend, en denken niet verder. Maar als die verdwijnt, moet je echt nadenken over wat je met je overproductie doet. En daar komt peer-to-peer energiehandel om de hoek kijken.
Wat is peer-to-peer energiehandel precies?
In het kort: je verkoopt je overtollige stroom rechtstreeks aan iemand anders in je buurt, zonder dat een grote energieleverancier als tussenpersaar fungeert. Je produceert overdag meer dan je gebruikt, je buurman heeft op dat moment juist stroom nodig, en jullie sluiten een directe transactie.
Vaak via een digitaal platform dat de handel faciliteert. Het klinkt simpel, maar er zit technologie achter.
Je hebt een slimme thuisbatterij nodig die kan communiceren met een deelplatform, je omvormer moet compatibel zijn, en er moet een meet- en verificatiesysteem aanwezig zijn zodat iedereen weet wat er gedeeld wordt. Denk aan systemen die via blockchain of andere digitale infrastructuur de transacties bijhouden.
De rol van de thuisbatterij
Zonder batterij is peer-to-peer delen lastig. Je produceert overdag, je buren hebben vaak 's avonds behoefte aan stroom. Een thuisbatterij slaat het overschot op en maakt het mogelijk om energie op het juiste moment beschikbaar te stellen — niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen in het netwerk.
Wat hierbij belangrijk is: niet elke batterij kan dit. Je hebt een batterij nodig met slimme communicatiemogelijkheden, internetverbinding en compatibiliteit met energiedeelsystemen.
Merken als Victron en SMA bieden hier geschikte oplossingen voor, maar check altijd of het systeem waar je aan deelneemt compatibel is met jouw hardware. Eerlijk gezegd zie ik nog te vaak installaties waar de batterij puur is gekozen voor eigen verbruik, zonder ook maar één seconde na te denken over slimme integratie. Dat is als een dak leggen zonder rekening te houden met de dakdoorvoeren — het lijkt goed, maar je loopt later vast.
Energiegemeenschappen: de praktische invulling
Peer-to-peer energiehandel komt vaak tot uiting in zogenaamde energiegemeenschappen. Dat zijn lokale netwerken waar bewoners en soms bedrijven energie met elkaar delen.
Je batterij maakt dan deel uit van een groter geheel: je verkoopt wanneer je te veel hebt, en koopt wanneer je tekort komt — allemaal binnen dezelfde buurt of regio. Deze gemeenschappen werken via een platform dat vraag en aanbod in de gaten houdt. Automatisch wordt bepaald wie energie levert en wie ontvangt. Jij hoeft er zelf niet over na te denken — het systeem regelt het, op voorwaarde dat je apparatuur meekan.
Wat levert het op?
Laten we het hebben over cijfers, want daar gaat het uiteindelijk om.
Als je na 2027 je overproductie tegen 4 à 9 cent teruglevert, maar via peer-to-peer handel een prijs kunt bereiken die dichter ligt bij de inkoopprijs — zeg 15 à 20 cent — dan maakt dat een enorm verschil op jaarbasis. Voor een gemiddeld huishouden met zonnepanelen en een batterij kan dat neerkomen op een paar honderd euro extra per jaar.
N't enorm misschien, maar het is wel het verschil tussen weggeven en iets terugkrijgen. En laten we eerlijk zijn: wie zonnepanelen heeft, heeft al flink geïnvesteerd. Het is logisch om die investering zo goed mogelijk te benutten.
Wat moet er nog gebeuren?
De technologie bestaat, de batterijen bestaan, de platforms zijn in ontwikkeling. Maar de regelgeving loopt achter.
Nederland moet nog helder krijgen hoe peer-to-peer energiehandel fiscaal en juridisch wordt behandeld. Belastingdienst, netbeheerders, energiewetgeving — er moet nog veel geregeld worden voordat dit echt op grote schaal gaat werken.
Toch is het belangrijk om nu al na te denken over je installatie. Als je een thuisbatterij laat plaatsen, kies er dan voor die slimme integratie ondersteunt. Als je nieuwe zonnepanelen laat leggen, zorg dan dat de omvormer en aansluiting klaar zijn voor deelname aan een energiegemeenschap. Want het einde van saldering komt eraan, en wie nu voorbereid is, staat als de beste wanneer de markt echt opengaat.
Dat vind ik trouwens het belangrijkste advies dat je kunt meenemen: investeer niet alleen in panelen en batterijen, maar ook in slimme compatibiliteit.
De installatie van vandaag moet klaar zijn voor de markt van morgen. En die markt gaat lokaal, decentraal, en steeds meer peer-to-peer.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er met mijn zonnestroom als de salderingsregeling wegvalt?
Met het einde van de salderingsregeling zul je minder terugkrijgen voor je overtollige stroom. In plaats daarvan kun je deze direct aan je buren verkopen via een digitaal platform. Zo profiteer je van een eerlijkere prijs en draag je bij aan een duurzamere energievoorziening in je buurt.
Welke soorten energiecontracten zijn er met een thuisbatterij?
Je kunt met een thuisbatterij deelnemen aan peer-to-peer energiehandel, waarbij je je overtollige stroom direct aan buren verkoopt. Daarnaast kun je de batterij gebruiken om je eigen verbruik te optimaliseren, bijvoorbeeld door 's avonds stroom op te slaan die je overdag hebt geproduceerd. Zo verminder je je afhankelijkheid van het traditionele elektriciteitsnet.
Wat is peer-to-peer handel in elektriciteit precies?
Peer-to-peer handel is een manier om je eigen zonnestroom direct te verkopen aan je buren, zonder dat een energieleverancier tussenbeide komt. Je produceert stroom, je buurman heeft die nodig, en jullie sluiten een directe transactie via een platform. Zo creëer je een lokale energiegemeenschap.
Kan ik mijn wasmachine laten draaien met stroom uit mijn thuisbatterij?
Ja, met een slimme thuisbatterij en de juiste integratie is het zeker mogelijk om je wasmachine te laten draaien met stroom uit je batterij. Dit is vooral handig als je 's avonds stroom hebt opgeslagen van je zonnepanelen, en je wasmachine op dat moment het meest efficiënt is om te gebruiken.
Wat heb ik nodig om aan peer-to-peer energiehandel te kunnen deelnemen?
Om deel te nemen aan peer-to-peer energiehandel heb je een slimme thuisbatterij nodig die kan communiceren met een platform, een compatibele omvormer en een meet- en verificatiesysteem. Het is belangrijk dat je hardware en het platform compatibel zijn, anders werkt het niet.